Emperyalizm ve Onun Sömürgecilik Yöntemleri (*)

Emperyalizm ve Onun Sömürgecilik Yöntemleri (*)

20.nci yüzyıl,emperyalist devlet ve milliyetlerin,hem sıcak savaşı hemde soğuk savaşı kullanma yüzyılıdır.Bu yüzyıl,emperyalist devletlerin,gücünün yettiği yönetim ve halkları biçimlendirme konusunda,büyük bir inat gösterdiği zaman dilimi oldu.Emperyalizm,küçük ve büyük devlet ayrımı yapmaz;bir yönetimin veya halkın bağımsızlığını yok ettiğinde,o ülkeyi hangi araçlarla,hangi alanlarda,ne kadar sömüreceğinin hesabını yapar,bazı devletler;başka bir ülkenin,ya Yer altı zenginliklerini veya yerüstü servetini yahut jeo-politik konumunu veyahut beyin gücünü sömürmek üzere planlar yapar,stratejiler geliştirir,taktikler uygular.

“Imperium” kelimesi,başkalarına hükmü altına alabilme gücü,bu gücü ile yayınlayabilme,genişleme uygulamaları anlamına geliyor.Kendi dışında kalanı hükmü altına alarak örtülü veya açık bir sömürü düzeni oluşturmak için her yolu kullanabilenlerin izlediği yol şudur:önce aldatıcı,sonra sindirici,sonra da ezerek biçimlendirici uygulamalar...Bu tür devletler yapıları ve hedefleri bakımından (emperyal) sömürücü niteliklidir.Cihan devletleri ile imparatorluklar bu açıdan ayrışırlar.Gerek Selçuklu,gerekse Osmanlı Devleti birer cihan devleti olup sömürgeciliği ve asimilasyonu yapanları gördügü halde bunu doğru bulmamış,adalet ve ahlakı hakim kılma hedefini benimsemişlerdi.Avrupalı sömürgeci devletler ve eski Sovyet tipindeki adı veya işlevi imparatorluk olan yönetimler ise,dün de,bugün de kendi dışındakilere sömürmenin bilimini ve ideolojisini yapıyor.[1]

Sömürgeci anlayışın yok etmeye karar verdiği devletler için,geliştirdiği özel yöntemler vardır.Sömürgeciler;sömürecekleri devlet,millet ve ülkeyle ilgili yeterli bilgileri toplayıp,bu bilgileri devamlı güncelleştirerek ana hedeflerini de,ara hedeflerini de ayrı ayrı belirlerler.Sömürgecilerin geliştirdikleri kısa,orta ve uzun vadeli planlara dayalı olarak uygulamaya koydukları örtülü veya yarı örtülü stratejilerin en önde gelenlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

• Ülke aydınlarının psikolojisine kendi halkıyla bütünleşmez bir bencilliğin yerleştirilmesi;aydınların mensup olduğu halkı küçümseyen bir tutumu benimseyerek,geniş kitlelerle ilişiğinin kesilmesi;aydın grupların kendi aralarında,derin öfke çizgileriyle ayrışmışlık yaratılması.....

• Ülkenin gerek teknoloji,gerekse ara mallarda,yabancılara bağımlı hale getirilmesi...Üretim ve pazarlama odaklarının,halkın aleyhine işleyen,yer yer vahşi kapitalizmin,yer yer başka devlet ve milletlerin çıkarlarına hizmet eden bir yapı taşıyan oluşuma dönüştürülerek üretimin durması,enflasyon,karaborsa ve kara para işlemlerinin meşrulaştırılması,sömürgecilerin istedigi yabancı paraya yönelinmesi.....

• Din,mezhep,tarikat,cemaat anlayışıyla,inançlara dayalı ayrışmanın,kin ve öfke boyutlarıyla biçimlenip,halkın,hem birbirleriyle,hem de resmi kurumlarla,örtülü bir kavgası olduğu anlayışının yaygınlaştırılması...

• Bilim,kurum ve kuruluşlarının yeniliklere kapalı,gelişmeye uzak,yeni bilgi ve teknolojiler üretmek yerine,bilinenleri görencilere tekrar etmekle yetinme anlayışının doğurduğu büyük çıkmaza sürüklenmesi;siyasetin,ideolojinin veya din odaklı gruplaşma ve sürtüşmelerin bilim hayatını işlemez duruma getirmesi.

• Yargının;rüşvet,iltimas ve siyaset üçgeninde,işleyemez,yahut adalet sağlayamaz bir duruma düşülmesi;insanların sorunlarını adalet dışı yollarla çözmeye kalkışmanın makul ve meşru hale getirilmesi....

• Ülkenin önde gelen kişileri ile yükselmesi beklenen fikir,sanat,bilim ve siyaset adamları hakkında,iftira,yalan,bilgi,karalayıcı,yanlış tanıtıcı sözlü haber,düzmece belge,imzasız mektup gibi halkın umudunu,bütünlüğünü yaralıyıcı örtülü,yarı örtülü kampanyalar yürütülmesi........

• Özellikle savunma,sonra da haberleşme ve ulaşım sanayinin,milli kurum ve kuruluşların dışında oluşturulması,gelişim ve işleyici ile denetim dahi aynı yöne çekilmesi...

• Askeri güçlerin,emir komuta zincirini kırıcı,disiplini bozucu çalışmalarla,yıpratılmış bir konuma düşürülerek,işlevi açısından yetersiz ve gereksiz gibi gösterilmesi.....

• Üst yönetimin,iktidarı elinde tutanların,siyasi bağımsızlığın korunmasını herşeyin üstünde tutamaz konuma düşürülmesi.....

• Halkın,devletinin kendi varlığını koruyabileceği yönündeki güveninin sarsılması;ümidinin kırılması...Bu on ana olumsuzluk,bir ülkenin öncelikle psikolojik,sonra iktisadi,sonrada siyasi bakımdan parçalanmasını hazırlayacak apaçık göstergelerdir.Bu olumsuzluk üreten stratejileri,hem uygulamaya koyarak,hem destekleyerek sonuç alan sömürgeci devletlerin,içeride kimleri,nasıl kullanacağı apayrı bir konudur.

Sömürgeciler,ruhun derinliklerinde kişilik bozuklukları bulunan veya hak etmediği konumda olmanın sıkıntılarını yaşayan veyahutta hırsları aklını engellediğinden bencilliğini ve yanlışlarını gerçekleştirme denemelerini gürültülü bir şekilde yapan insanları kullanırlar.Bu tür insanlar,bilinçsizce,yukarıdaki on maddenin,en az birine hizmet ederek sömürgeciliğe bilerek veya bilmeyerek aracılık,hatta uşaklık ederler.

(*)  Yazıyı değerli  hocamız Prof. Dr. Sadık Tural yazmıştır.Kendisi Hakkında Detaylı BİLGİ İÇİN TIKLAYINIZ

Kaynakça:

[1] Esir Sovyetler Birliğine ilişkin 3 grup araştırma var : a)1930-1990 döneminde ABD bayraklı yayınlar;b)1920-1990 Avrupa kaynaklı yayınlar; c)1990-2007 Ayrışma sonrası ayrılan ülke ve yeni devletlerdeki yayınlar,Sovyet sisteminde özellikle milli dilleri dışlayan ve propagandayı esas olan eğitim çalışmalarının Türk Soylu halklarda hangi olumsuz etkileri yaptığı henüz tartışılmaktadır.

# Sahil Güvenlik Dergisi Aralık 2009 sayısı s.72-74